قیصر امین پور:

استاد دانشگاه و شاعر معاصر در سال 1338 در گتوند خوزستان متولد شد.در رشته های پزشکی و جامعه شناسی پذیرفته شد ولی آنها را رها کرد و به ادبیات روی آورد و در این رشته به درجه ی دکترا نایل شد.وی از شاعرین موفق پس از انقلاب اسلامی به شمار می آید.آثار مهم او عبارت اند از:

1-در کوچه ی آفتاب                              2-تنفس صبح

3-مثل چشمه مثل رود                            4-به قول پرستو

                            5-آینه های ناگهان

وی در پاییز 1386 وفات یافت.

خواجه عبدالله انصاری

خواجه عبدالله انصاری معروف به پیرهرات و پیر الانصار عارف و نویسنده ی بزرگ ایرانی در قرن پنجم هجری است.

علت شهرت:از پیشگامان نثر مسجع بوده است.

آثار مهم او عبارت اند از:

1-مناجات نامه                                    2-الهی نامه

3-رساله ی دل وجان                            4-زاد العارفین

نظامی گنجه ای:

حکیم نظامی گنجه ای بزرگترین شاعر داستان سرای ایران که در اواسط قرن ششم و در اوایل قرن 7 زندگی نموده است.پنج کتاب دارد که به پنج گنج یا خمسه ی نظامی معروف هستند.این پنج کتاب عبارت اند از:

1-لیلی و مجنون                                 2-خسرو و شیرین

3-هفت پیکر                                     4-اسکندر نامه

                         5-مخزن الاسرار

اجزای اصلی جملات اسمیه یا اسنادی:

1-نهاد مسند الیهی:کسی یا چیزی است که صفت یا حالتی«مسند»را به اونسبت می دهیم.

2-مسند:صفت یا حالتی است که به کسی یا چیزی «نهاد» نسبت داده می شود.

3-فعل ربطی:قبلا در این مورد بحث شده است.

مثال1:

متصدی موزه جوانی سی ساله بود.(جمله ی اسمیه)

نهاد مسندالیهی   مسند        فعل ربطی

مثال2:

هوای تهران امروز بسیار آلوده است.(جمله ی اسمیه)

نهاد مسندالیهی  قید زمان  قید مقدار  مسند   فعل ربطی

فعل:کلمه ای است که انجام گرفتن کار یا پذیرفتن حالتی را همراه با مفهوم زمان،شخص و مفرد یا جمع بودن نشان می دهد.

پیام ها یا ویژگی های فعل:

1-انجام گرفتن کار یا پذیرفتن حالت                                         2-زمان

3-شخص

4-مفرد یا جمع بودن

انواع فعل:فعل ها بر دوگونه اند:

1-افعال ربطی:فعل هایی هستند که توسط آن ها صفت حالتی (مسند) را به کسی یا چیزی (نهاد) نسبت می دهیم و عبارتند از«است،بود،شد،گشت و گردید»

نکته ی 1:اگر یکی از افعالربطی در جمله ای قرار بگیرد آن جمله جمله ی اسمیه یا اسنادی نامیده می شود.

نکته ی2:اگر فعل «شد» رد جمله ای معنی «رفت» بدهد فعل ربطی یا اسنادی محسوب نمی شود.

مثال:خود به طلب نمک شد.(یعنی خودش برای یافتن نمک رفت).در این جمله «شد» فعل خاص محسوب می شود و فعل ربطی نیست.

نکته ی3:فعل های گشت و گردید اگر به معنی «چرخیدن ، دورزدن یا گردش کردن» بیایند فعل ربطی محسوب نمی شوند بلکه فعل خاص هستند.

مثال:مخمد در باغ گشت یا پرنده در آسمان آبی می گردد.

2-افعال خاص:به غیر از پنج فعل ربطی «است،بود،شد،گشت و گردید»بقیه ی فعل ها را فعل خاص می گویند که اگر در جمله ای بیایند آن جمله را جکله ی فعلیه می گویند.

اجزای جمله:هر جمله ای دست کم از دو قسمت تشکیل شده است.

نهاد:قسمتی از جمله است که درباره ی آن توضیحی داده می شود.

گزاره:قسمتی از جمله است که درباره ی نهاد خبر یا توضیحی می دهد.

نمهم ترین قسمت گزاره فعل است که به آن هسته ی گزاره هم می گویند.

زبان چیست؟زبان یک نظام است که کار اصلی آن ایجاد ارتباط میان انسان ها است.(وسیله برای انتقال پیام است)

جمله چیست؟کلمه یا مجموعه ای از کلمه هاست که پیامی را از گوینده به شنونده یا از نویسنده به خواننده می رساند.

انواع جمله از نظر پیام و محتوا چهار گونه است:

1-جمله ی خبری:جمله ای است که توسط آن خبری را به دیگران می رسانیم.(در پایان این جملات نقطه(.) می گذاریم.)

2-جمله ی پرسشی:جمله ای است که توسط آن درباره ی چیزی یا کسی از دیگران سوال پرسیده می شود.در پایان این جملات علامت سوال(؟)می گذاریم)

3-جمله ی امری:جمله ای است که توسط آن به دیگران دستور می دهیم یا از آنان خواهش می کنیم کاری را انجام بدهند یا ندهند.(در پایان این جملات نقطه(.)می گذاریم.)

4-جمله ی عاطفی (تعجّبی):جمله ای است که احساسات و عواطف درونی انسان مثل(ترس،شادی،خشم،دعا،نفرت،تحسین،آرزو و...) را بیان می کند.(در پایان این جملات علامت (!) می گذاریم.)

قطعه:شعری است که قافیه ی همه ی مصراع های دوم(زوج)آن با هم برابر است.

شکل گرافیکی قطعه:

----------------------                     ----------------------+

----------------------                     ----------------------+

----------------------                     ----------------------+

----------------------                     ----------------------+

مراعات نظیر(تناسب):هرگاه شاعر یا نویسنده ای در یک مصراع یا بیت با جمله کلماتی را که با هم داری ارتباط«کاری،معنایی،از نوع جنس» هستند را به کار ببرد مراعات نظیر یا تناسب نامیده می شود.

مثال:

مزرع سبز فلک و داس مه نو     یادم از کشته ی خویش آمدو هنگام درو

در این بیت بین کلمات «مزرع سبز،داس،کشته و درو» مراعات نظیر وجود دارد.

تضاد(طباق):به کار بردن کلمات مخالف و ضد هم در نظم یا نثر را تضاد یا طباق می گویند.

              نباشد همی نیک و بد پایدار                 همان به که نیکی بود یادگار

            در این بیت بین کلمات«نیک و بد»آرایه ی تضاد یا طباق به کار رفته است.